२०७९ असोज १८ मङ्गलबार

राशिफल

के हुन्छ ? जब उच्च रक्तचाप भएकाले रक्सी पिउँछन्

मानौं तपाईंलाई उच्च रक्तचाप छ । साथै मदिराको अम्मली पनि हुनुहुन्छ । चिकित्सकहरुले प्रष्टसाथ भन्ने गरेका छन्, ‘मदिराजन्य पदार्थ उच्च रक्तचापमा थप घातक हुनसक्छ ।’

आखिर उच्च रक्तचाप भएका व्यक्तिले मदिरा पिउँदा के हुन्छ रु के उच्च रक्तचाप भएकाले मदिरा पिउनै हुँदैन रु यदि पिउनै परेमा यसको कुनै मात्रा छ रु मदिरा पिएको बेला औषधि खान मिल्छ रु सामान्यतः धेरैको मनमा उठ्ने प्रश्न हो यो ।

किनभने यतिबेला धेरैलाई उच्च रक्तचापले गाँजेको छ । खासगरी पुरुषहरुमा यस्तो समस्या बढी देखिन्छ । अतः धेरै पुरुषमा रक्सी पिउने बानी हुन्छ ।

रक्सी यसै पनि हानिकारक छ । रक्सीले कलेजो, मुटु जस्ता अंगमा हानि पुर्‍याउँछ । अझ रक्तचाप भएको अवस्थामा यसको हानि दोब्बर बढ्न सक्छ । नियमित रुपमा रक्सी पिउने, त्यो पनि अनियन्त्रित मात्रामा हो भने उनीहरुमा गम्भीर रोग लाग्ने सम्भावना शतप्रतिशत नै हुन्छ ।

यदि कम मात्रामा पिउने हो वा महिनामा एक पटक मात्र त्यो पनि न्यून मात्रामा पिउने हो भने उच्च जोखिम नहोला । यद्यपि उच्च रक्तचाप भएकाले जो औषधि सेवन गरिरहेका छन् उनीहरुले सकेसम्म मदिरा नछोएकै बेस हुन्छ ।

हामी सबैलाई थाहै छ, मदिराले सबैभन्दा बढी क्षति गर्ने भनेको कलेजोमा हो । रक्सीको कारण कलेजोमा बोसोको मात्रा बढ्दै जान्छ । यस्तो अवस्थालाई चिकित्सकले फ्याटी लिभर भन्ने गरेका छन् । यो स्थिति कायम रहेमा लिभर ‘सिरोसिस’ हुनसक्छ, जो एकदमै जोखिमपूर्ण अवस्था हो ।

साथै रक्सी पिएपछि उच्च रक्तचाप बढ्ने गर्छ । सामान्य अवस्थामा पनि रक्सी पिउँदा रक्तचाप बढ्ने गर्छ । जति जति मान्छेले मदिराको घुट्की थप्दै जान्छ, मुटुमा उत्ति नै भार पर्न थाल्छ । मदिराको कारण मुटुको आकार बढ्दै जान्छ, मुटुको चाल बढ्छ । पछि यही समस्या बढ्दै मुटु सुन्निने, स्ट्रोक बढाउने जोखिम रहन्छ । मस्तिष्कघात जस्ता दुर्घटना पनि यसले निम्त्याउन सक्छ ।

उच्च रक्तचाप भएकालाई रगत पातलो बनाउने औषधि दिइएको हुन्छ । उनीहरुले यो औषधि नियमित खाइरहेका छन् भने यस अवस्थामा रक्सी खानु उचित हुँदैन । किनभने यसबेला रक्तचाप बढ्ने जोखिम हुन्छ ।

रक्सी पिएको मान्छे शान्त हुँदैनन् । उनीहरु केही उत्तेजित वा आक्रमक हुन्छन् । किनभने मदिरामा जुन तत्व हुन्छ, त्यसले स्नायुप्रणालीलाई उत्तेजित बनाइदिन्छ । जब रक्सीको मात्रा बढ्दै जान्छ, तब मुटुलाई पम्प गर्न कठिन हुने वा हृदयघात हुने जोखिम हुन्छ ।

कतिपयले लामो समयको अन्तरालमा रक्सी पिउँछन् । तर उनीहरुको खराब बानी के हुन्छ भने अत्यधिक पिउने । यस्ता व्यक्तिलाई हृदयघातको जोखिम उच्च हुन्छ । यसैगरी मदिरा पिउनेहरुलाई मुटुको चालको गडबडी जस्ता समस्या पनि हुनसक्छ । यसलाई होलिडे हार्ट सिन्ड्रोम भन्ने गरिएको छ ।

के भन्छ अध्ययन ?

जर्नल अफ एथेरोस्क्लेरोसिसका अनुसार लगातार रक्सी पिउने व्यक्तिको मुटुको धमनी साँघुरो हुन्छ । यसरी साँघुरिंदै गएको धमनीको कारण रत्तचाप थप बढ्ने जोखिम त छँदैछ, हृदयघात वा स्ट्रोकको खतरा पनि निम्त्याउन सक्छ ।

चाडपर्वमा सर्तकता

दशैं आउँदैछ । चाडपर्वको याम सुरु भइसकेको छ । कार्यव्यस्तताबाट फुर्सद भएको र रमाइलो गर्ने समय भएकाले धेरैले मदिरापान गर्छन् । मदिरापान गर्नेले नियन्त्रित मात्रामा गर्नु उचित हो । सम्भव भए त पिउँदै नपिउनु राम्रो हो । यदि पिउनै परे पनि होस नगुमाई पिउनुपर्छ ।

यद्यपि यतिबेला उच्च रक्तचापका समस्या भएका वा मुटुको रोगीले मदिरा पिउनु जोखिमपूर्ण हुनसक्छ । त्यसैले मदिरा मोह त्यागेकै उत्तम हुन्छ ।

(डा. ठाकुरसँग मनिषा थापाले गरेको कुराकानीमा आधारित)